سرائیکی ڈیجیٹل لائبریری

ما ٻولی جینکوں “زبان اول” یا “مقامی زبان” وی اکھیا ویندے، کہیں وی فرد دی زندگی اچ ٻہوں اہمیت رکھیندی اے۔ کہیں وی قوم یا علاقے دی ثقافتی سنڄاݨ دا بݨیادی حصہ ہوندی اے۔ ما ٻولی روایات، رسم و رواج، اقدار تے ثقافتی ورثے کوں سانبھݨ تے ہک پیڑھی توں ݙوجھی پیڑھی تئیں پُچاوݨ اچ مدد کریندی اے۔
معاشرتی تعلقات دی ڳالھ کیتی ونجے تاں ما ٻولی لوکیں دی آپت دے تعلقات کوں مضبوط کریندی اے کیوں جو لوک اپݨی ما ٻولی اچ ڳالھ مہاڑ کریندن۔ لوک اپݨے خیالات، جذبات تے نظریات کوں اپݨی ما ٻولی اچ زیادہ موثر تے سوہݨے انداز اچ بیان کر سڳدن۔
ما ٻولی خاندانی تے سماجی رشتیں کوں مضبوط کرݨ اچ اہم کردار ادا کریندی اے۔ اے تحفظ، اپنائیت دا احساس پیدا کریندی اے۔ ایویں ہی ٻال اپݨی ما ٻولی اچ بہتر طور تے سکھ سڳدن۔ تحقیق کنوں ثابت اے جیڑھے ٻال ما ٻولی اچ سکھدن انہاں وچ تخلیقی صلاحیت، منطقی سوچ تے مسائل کوں حل کرݨ دی مہارت زیادہ ہوندی اے۔ شاعری، کہاݨیاں، لوک گیت تے ݙوجھیاں ادبی اصناف ما ٻولی اچ بہتر طریقے نال پیش کیتیاں ونج سڳدین کیوں جو انہاں وچ عوامی جذبات دی عکاسی ہوندی اے۔
اپݨی ما ٻولی اچ مہارت رکھݨ آلے لوک زیادہ خود اعتمادی محسوس کریندن۔ سماج اچ بہتر طریقے نال گھل مل سڳدن۔ مقامی مارکیٹ اچ اپݨی علاقائی زبانیں کنوں واقف ہوندن، انہاں کوں کاروبار تے روزگار دے مواقع ݙھیر ملدن۔ ما ٻولی محض جذباتی لگاؤ دا ناں نئیں بلکہ ایندے عملی تقاضے وی ہن، جیڑھے جو زبان دے تحفظ، فروغ تے اگلی پیڑھی تک منتقلی کوں یقینی بݨیدن۔
اسلم رسول پوری اپݨی ما ٻولی سرائیکی نال بے پناہ محبت کریندے ہن تے انہاں ایندا عملی مظاہرہ وی کیتے۔ ما ٻولی نال محبت دا ہک تقاضا اے ہے کہ اساں ہمیشہ گھریں، دفتریں تے سوشل میڈیا تے اپݨی زبان اچ ڳالھ کروں تے لکھوں تاکہ ما ٻولی مضبوط تھیوے۔ اسلم رسول پوری ہمیشہ ما ٻولی ٻولݨ تے لکھݨ کوں ترجیح ݙتی اے۔ روز مرہ زندگی وچ زیادہ توں زیادہ ورتئے۔ گھر، دفتر تے سوشل میڈیا تے سرائیکی زبان اچ ڳالھ مہاڑ کیتی ہے۔ انہاں دیاں لکھتاں سرائیکی اچ ہن، انہاں اپݨے ٻالیں کوں وی سرائیکی زبان نال محبت کرݨ سکھائیے، انہاں دے پتر پروفیسر وقار اسلم دی سرائیکی زبان نال محبت ایندا واضح ثبوت اے۔ ما ٻولی اچ تعلیم ٻالیں دی ذہنی نشوونما تے سکھݨ دے عمل کوں آسان بݨیندی اے۔ اسلم رسول پوری نے سرائیکی دا قاعدہ لکھ تے سرائیکی سکھݨ آسان بݨائے۔
ما ٻولی نال عملی محبت دا عملی مظاہرہ سرائیکی ادب تے ثقافت کوں فروغ ݙیوݨ وی اے۔ اساں نہ صرف سرائیکی زبان اچ لکھیاں گیاں کتاباں، شاعری، کہاݨیاں تے ݙوجھیاں ادبی لکھتاں پڑھوں بلکہ ݙوجھیں کوں ایں پاسے گھن آؤں۔ اسلم رسول پوری ہوراں نے خود وی سرائیکی کتاباں پڑھین (ملتان دے مشہور لکھاری جاوید اختر بھٹی ہوراں ہک واری لکھیا ہا جو اسلم سرائیکی دیاں ساریاں کتاباں پڑھین تے انہاں دے ایں قول دا ثبوت اسلم رسول پوری دیاں مختلف کتابیں تے تنقیدی مضمون ہن) تے سرائیکی اچ کتاباں لکھ تے مفت ونڈین تے لوکیں کوں سرائیکی پڑھݨ لکھݨ آلے پاسے راغب کیتے۔ راقم نے ہک واری انہاں نال فون تے “مہا بھارت” دے تراجم تے کم کرݨ دا ذکر کیتا تاں انہاں بنا منڳیں مہا بھارت دا ہک نسخہ ہک طالب علم دے ہتھ بھجوا ݙتا۔ اسلم رسول پوری نہ صرف بارہا ثقافتی میلیں، مشاعریں تے زبان دے متعلق تقریبات دا اہتمام کیتے بلکہ او ݙُد ݙُد تئیں اینجھیں تقریبات وغیرہ وچ شرکت وی کریندے ہن۔
انہیں ہمیشہ اپݨی ما ٻولی تے فخر کیتے تے اینکوں عزت ݙتی اے۔ اگر کہیں ما ٻولی کوں نظر انداز کیتا ویندا ہووے یا دٻاوݨ دی کوشش کیتی ونجے تاں لوکیں دا اے فرض ہوندے کہ ایندے کیتے آواز بلند کرن۔ ساݙی ما ٻولی سرائیکی نال وی ایہو جیہاں سلوک کیتا ویندا پئے۔ اسلم رسول پوری نے سرائیکی تے وسیب واسیں کیتے جدوجہد کیتی اے، انہاں کیتے آواز بلند کیتی اے۔
ما ٻولی دی ترقی کیتے ناں رسول پوری ہوراں نے ترجمے وی کیتن تے نویاں اصطلاحاں وی بݨائین۔ او ارسطو دی بوطیقا وچ لکھدن “ایندا ہک مقصد سرائیکی ادب وچ یونانی ادب دا تعارف کراوݨ ہا۔ پر خود نقاد ہووݨ پاروں میݙے اڳوں اے مقصد وی ہا جو سرائیکی ادب وچ ایں ترجمے نظری تنقید دی روایت تکڑی تھیسی۔ ایں ترجمے نال میں سرائیکی اصطلاحاں وی بݨائین”۔ ایویں ہی کیمونسٹ مینی فسٹو وچ لکھدن: “ایں کتاب نال سرائیکی قاری کوں سوشلسٹ نظریے دا پتہ چلے تے ساݙے فنکار تے ادیب جیڑھا ادب تخلیق کریسن او حقیقی اشتراکی اقدار دا حامل ہوسی”۔
ما ٻولی نال محبت دا تقاضا اے وی ہے کہ ساݙی کوشش ہووے جو اساں بین الاقوامی فورم تے وی اپݨی زبان اچ گفتگو کروں تے ایندی اہمیت کوں اجاگر کروں تاکہ دنیا اینکوں تسلیم کرے۔ اسلم رسول پوری اپݨا اے فرض وی وݙے سݨہپ نال نبھائے۔ انہاں سرائیکی خطے تے ملکی سطح دے علاوہ انٹرنیشنل فورم تیں وی سرائیکی زبان تے اوندے کلچر دی اہمیت کوں واضح کرݨ واسطے کم کیتے۔ انہاں نے اپݨی ہک کتاب “لسانی مضامین” دے آخر اچ انہیں انٹرنیشنل ماہرین لسانیات نال جیڑھی ڳالھ مہاڑ کیتی ہے او چھپوائی اے۔ ہک ترکش ماہر لسانیات کایا پولٹ نال انہیں کجھ سرائیکی لسانی مباحثاں کیتیاں، خاص طور تئیں انہیں کوں سرائیکی ما ٻولی دے روٹس تے اوریجن دے متعلق جیڑھی غلط فہمی ہئی او دور کیتی۔ کایا پولٹ دے علاوہ وی کجھ ٻئے بین الاقوامی ماہرین نال انہاں ڳالھ مہاڑ کیتی۔ ایندے علاوہ ہک انگریزی زبان دے ٹرکش ٹی وی چینل کوں اسلم رسول پوری سرائیکی زبان دی اہمیت تے اوندے تاریخی پس منظر دے حوالے نال ہک انٹریو ݙتا ہا جیڑھا بعد اچ نشر کیتا گیا۔ یونیورسٹی آف ٹورنٹو دے ہک پروفیسر، پروفیسر شوذب رضا نے اسلم رسول پوری کنوں انٹرویو گھدے تے انہاں اپݨے مضامین اچ خاص کر سرائیکیت تے پراگرسو موومنٹ بارے انٹرویو دے حصے شامل کیتے۔ انہاں دے بیٹے سئیں وقار اسلم ہوراں دے بقول شوذب رضا دی ہک کتاب آندی پئی ہے جیندے اندر انہیں اسلم رسول پوری دا تفصیلی ذکر کیتے، انہاں دیاں اپݨی ما ٻولی سرائیکی دے حوالے نال جیڑیاں خدمات ہن اتھاں جیڑھی لسانی سیاست خاص طور تے پراگرسو پولیٹکس وچ جیڑھا رسول پوری سئیں دا کردار ہے اونکوں وی واضح کیتے۔
سرائیکی ما ٻولی ساݙی سنجاݨ اے، ساݙی ثقافت دا حصہ ہے۔ ساݙے جذبات دی عکاسی کریندی اے تے ایندے نال محبت دا تقاضا صرف زبانی محبت دعویں نال پورا نئیں تھیندا بلکہ اسلم رسول پوری ہوراں وانگ عملی اقدامات نال ایندا ثبوت ݙیوں۔ اگر اساں اپݨی ما ٻولی دے حفاظت تے ودھارے کیتے سنجیدگی نال کم کریسوں تاں اے ساݙیں آوݨ آلیں پیڑھیں کیتے محفوظ تھی ویسی۔