سندھو وادی تے ھمالیائی خطے دا مئیل تھل دھرتی او موہری پڑ اے ڄتھ پراݨ دھرتی واسیں لوݨ پہاڑ کوں چھوڑ تے اپݨے ڄھڳے وسئے۔ درختاں دیاں کانباں تے لکڑ نال ستریاں اے ڄھڳیاں انہئیں ڄھڳی واسیں دی فطرت تے اپنی دھرتی نال ڄتھاں ازلی پربھ دا حوالہ ہئین اوتھائیں 1932 وچ برطانوی راج دے ہک
ڈپٹی کمشنر ٹی ڈی بیدی انہاں ڄھڳیاں کوں ݙیہدے ہوئے آکھیا ھا
“Theirs is the Kingdom of Heaven”.
اے تھل انہاں دی جنت اے۔ جال ، کری ، کریٹہ ، پھوڳ ، جنݙ ، کھڳل ، ٻیر ، ٻوئی ، کھپ (کھاوی) مدھاݨہ ، اوٹھ پیرا ، ونویڑھی ، ٻھوکل ، ٻٹھل ، نیل ٻوٹی توں ڳھن کے ایں وسوں دے سبھے مقامی وݨ جتھاں انہئیں دے مال مھاڳ کیتے ڳھاہ پٹھہ ݙیندن اوتھائیں انہئیں دے ٹکاݨے وی انہئیں نال ستریندن۔ درختیں دیاں کانباں تے لکڑ نال بݨے ٹھکاݨے “سھل” سݙیندن، مٹی دیاں کندھاں تے لکڑ کانب نال بݨی چھت آلے ٹھکانے کوں “ڄھڳی” یا “ڄھڳہ” آکھیا ویندا ھا تے مٹی دیاں کندھیں تے چھتیر نال سترے مکان کو “کوٹھا” سݙیا ویندا ھا۔
ڈگر تھل دے کھوہ کھلڑاں نال کاشت تھئی کݨک تے دریائے سندھ دی کچھی نال وڑھئی کݨک دے لئو کرکے تھل واسی چھیں مہینے لسی تے کھیر نال ان نور روٹیاں کھاندے ہئن۔ وساخ ، ھاڑ تے ساوݨ ئچ ڄال دے وݨ نال پیلہو دی نیامت انہئیں کوں اپݨی جنت وچ عام تام ملدی ھئی تے ول پتہ ، ٹیٹک دے نال چیچکاں چوں ھچھا ڳھیو بݨا تے تھل واسی اپنے بختاں دے ݙوپہر تے پجدے ہئن جݙاں انہاں دے چیچکہ تے ھچھے ڳھیو نال لݙے اوٹھ ڈیرہ اسماعیل خان دیاں منڈیاں دو ویندے ھئن تے اوتھوں پشاور آلے کالے گڑ نال لݙیج کے تھل دو پچھڑوت ولدے ھئن۔
تھل وسوں تے ٹڈیاں دی یلغار ایلے تھل واسی انہئیں کوں شکار کر تے بھونیندے ہئن تے آسمانوں لتھی نیامت سمجھیندے ہئن۔ ول اے پورے سال کیتے سانبھ کے کھادی ویندی ھئی۔ تھل دے اے ڄھڳی واسں اپݨی وسوں توں لنگھدے مسافریں کوں ھمیشاں کھیر پلئیندے ہئن کیوں جو اے اونہاں دی جنت دی وݙی نیامت ھئی۔
تھل دے اے دھرتی واس سر تے پٹکا پئیندن بدن تے ہک لمبا چولا تے آؤندے نال منجھلا ݙیݙھا بنھدن۔ وسوں ، فطرت ، دھرتی نال جڑت رکھیندے انہاں تھل واسیاں وچ چوری چکاری نہ ھووݨ آلی کار اے تے اتھاں ہک اکھاݨ بہوں مشہور ھے۔
“سندھ صدیقوں چور چنھاؤں”
سندھو وادی تے ھمالیائی مئیل دی جنت
تھل دھرتی جیوے