پچھلے کجُھ سالاں توُں تھل ئچ منگھر مہینے سال پسالی جیپ ریلی تھیندی کھڑیءِ۔ تھل توُں پہلے ایہا جیپ ریلی روھی ئچ وی تھیندی رہئیءِ اتے سال کھن پہلوُں اُبھے دیرے ئچ وی شروع تھی ڳئیءِ۔ جیپ ریلی ئچ ملک دے مختلف حِصیاں ئچوں آئے امیر کبیر لوک آپݨیاں بان و بان دیاں وݙیاں وݙیاں، طاقتور، مہانگیاں گاݙیاں آݨ دُھرکیندن اتے آپݨاں امیراواں شوق پوُرا کریندن۔
تھل جیپ ریلی دی لِیہہ (کچی سڑک) ضلع مظفر ڳڑھ دی تحصیل چؤک مُنڈا توُں شروع تھیندیءِ اتے ضلع لیہ دی تحصیل چوٻارے آݨ مُکدی ءِ۔ چالھی پنڄتالی کلومیٹر لمبی اِیں لِیہہ (جیڑھی بیروُن تھل (گریٹر تھل) ئچءِ) دے نال آسیوں پاسیوں ݙوُ ݙینہاں دا ھِک میلہ جیہاں لڳ ویندے۔ آس پاس دے لوک پیراں بھار، موٹر سائیکلاں، ٹریکٹراں اتے کاراں تے چڑھ، اے ریلی ݙیکھݨ لنگھ آندن۔ کجُھ لوک کیمپنگ وی آݨ کریندن اتے اِیں بہانے کجُھ پھیری آلے وݨجارے کھاوݨ پیوݨ دیاں شئیں اتے نِکا سُکا سودا وی ویچ ویندن۔
ملک ئچ ودھدی ھوئی مذھبی انتہا پسندی اتے گھُٹن دے ماحول ئچ جتھاں تفریح دے ݙوُجھے ذریعے مُکدے ویندن یا مُکائے ویندے پئین، سالانہ ݙوُ ݙیہاڑی جیپ ریلی تھل دے مقامی لوکاں کوُں بظاھر تفریح اتے عارضی معاشی سرگرمی دا ھِک نواں موقع آݨ فراھم کیتے۔ تاں اِیں طرانویں تھل ئچ شروع تھیوݨ آلی اے جیپ ریلی ھِک خوُش آئیند راند (کھݙ)ءِ۔ پر اِیں نویں راند نال جُڑے کجُھ سوال وی پیدا تھیندے پئین۔
جیپ ریلی مقامی لوکاں کیتے ھِک اوپری راندءِ۔ اِیں راند ئچ صرف ٻاھروُں دے لوک آپݨیاں گاݙیاں آݨ دُھرکیندن۔ تھل دی اکثریتی مقامی آبادی غریبءِ۔ کوئی ھِک ادھ ٹھیٹھݨ کوُں چھوڑ کے، تھل دے اکثریتی مقامی لوک اِیں ریلی ئچ حصہ گِھنݨ جوڳے ئی نئیں۔ ھُݨ مامے مُراد دی سوزوکی پوٹوھار تاں اِیں ریلی ئچ دھرُکݨ توُں رہی، جیندا ھر مہینے ڳٹے ڳوݙیاں، حصے ا تے انڄݨ دا کم تھیوݨ کار ھوندے۔ اِیں راند ئچ تھلوچڑاں دی حیثیت محض تماشائی دی ھِ۔ اتے ھر سال ھِک ادھ تماشائی بے قابو تھی ونڄݨ آلی کئہیں نہ کئہیں جیپ دا شکار وی بݨدے۔ اتے اینجھئیں حادثات دے ذمے وار بااثر لوک آپݨے دھن دولت اتے سیاسی اثرورسوُخ دی تݙ تے مقامی لوکاں کوُں چُپ وی کروا ݙیندن۔ جیپ ریلی دی جاہ کیا کوئی اینجھئیں (جیویں جو “اُٹھ ریلی”) راند شروع نئیں تھیوݨی چاھیدی جیندے ئچ تھل دے لوک بھرپوُر حصہ گِھن سنڳن؟
جیپ ریلی جتھاں بظاھر ھِک تفریح دا موقع فراھم کریندی پئیءِ اُتھاں امیر کبیر لوکاں دی دھن دولت دی ننگی نمُائش وی کریندی پئیءِ۔ ٻاھروُں آئیل امیر کبیر لوکاں دیاں لمبیاں لمبیاں، چَمکدیاں لشکدیاں مہانگیاں گاݙیاں کال کرُیہہ دے مارے مقامی تھلوچڑاں دی غریبی دا دھوُڑو دھوُڑ مذاق اݙیندیاں ݙوُ ݙینہہ ذوُکدیاں پوُکدیاں راھندن۔ ھر سال ݙوُ ݙینہہ دی اِیں راند ئچ پاݨی ونڳوُں پیسہ وہاوݨ آلے ٻاھرلے دھنوان مقامی لوکاں کوُں نِکوُنہیں ھووݨ (کمتری) دے ݙوُنگھے احساس ئچ پا ویندن۔ سال دے داݨے پوُرے کرݨ دی تراݨ ئچ راھݨ آلے مقامی لوکاں تے جیپ ریلی دی شکل ئچ دھن دولت دی ننگی نمُائش دے کیڑھے نفسیاتی، معاشی اتے سماجی اثرات پووݨے ھِن؟
جیپ ریلی تھل ئچ ٹوُرازم (سیرسپاٹا) دا ھِک ذریعہ بݨدی پئیءِ۔ منگھر مہینے تھل اوُنویں وی ݙاڈھا سوھݨاں اتے من بھاوݨاں تھی ویندے۔ موسمی شدت وی مُک ویندیءِ۔ ٹھڈھی مِٹھی رُت ئچ آوݨ آلے ٻاھرلے ٹوُرسٹاں کوُں تھل لبُھاوݨے۔ پَھردے سردے اِنہاں ٹوُرسٹاں تھل ئچ ٹوٹا زمین دا مُل گھنݨ دا وی ضروُر سوچݨے۔ اُتوُں سونے تے سہاڳا اے جو گھٹ پیداواری صلاحیت ھووݨ پاروُں زمین دا مُل وی سستاءِ۔ اتے جنہاں ٻاھرلیاں نیت گِدھی اُنہاں کوُں زمین گِھنݨ توُں کئیں روکݨے؟ ٹی ڈے کینال اتے وت رکھاں دی الاٹمینٹاں دے نتیجے ئچ پہلے ئی تھلوچڑاں دے پیراں ھیٹھوُں تیزی نال زمین چھکیج چُکیءِ اتے چھکیندی پئیءِ۔ کیا جیپ ریلی رئیل ایسٹیٹ دے دے کاروبار کوُں نہ ودھیسی؟ کیا ایندے نال جُڑئے ٹوُورازم دے نتیجے ئچ تھلوچڑاں آپݨی دھرتی توُں مزید بے دخل نئیں تھیوݨا؟