انسان اَلاونْ سِکھیا ‘زبان تخلیق کیتی تے ایندا ماتِرک نظام ٹھہا ‘ جوڑ شاعری دا پوکھا پاتا تے اظہار دیاں کئی شکلاں ڈٖکھایاں۔ سرائیکی خطہ دی شاعری اِچ وزبر تے اسیلی صِنف کافی دی ہے ۔ کافی سرائیکی وسیب دی مُہاندری ڈِٖکھ اے ۔جیندے وچ انسانی ذات دے ڈُٖکھ ‘ درد ‘ ہجر ‘ وصال دے عذاب ‘ ثواب دا اظہار ملدے ۔ ایندے وچ تصوف دیں ساریں رمزیں تے عشق دے سارے وطیریں دی صورت گری کیتی ویندی اے ۔ کافی سندھ دے سِرے اَتے سرائیکی علاقیں دے جوگٖ دی کتّھا کریندی اے ۔ بِرہوں بکھیڑے دی چَس رَس کوں چوک ڈٖیندی اے ۔ کافی لوکیں دے مَن دی چنتا اِچ وَسدی اے۔ انسانی ڈٖکھیّں دے لہو رنگ رَتّے پُھلّیں نال سَنوّری ‘سِتری تے سیجھ تے بٖیٹھی مونجھی ماندی کنوار اے ‘ سسّی اے ‘ مومل اے ‘ ہیر سیالنْ اے ‘ سمّی اے ۔
ایں دھرتی دا شعری نانواں کافی دے نانویں ہے ۔ نویّں پُرانْے شاعر اینکوں سوچ سِنگار ڈٖتے جنہاں وچ فرید‘ سچل‘ لطیف‘ روحل‘ طالب المولیٰ ‘ نور شاہ ‘شاہ حسین ‘ مولوی محمد یار‘ طارق‘ خرم ‘ دلچسپ ‘ فانی ‘ اقبال ’ نصرت ‘ آصف ‘ عاقل جوگی۔رفعت عباس اَتے بٖئے ڈھیر سارے ناں ہِن ۔ سرائیکی کافی تے خواجہ فریدؒ دی شاعری دے اثرات اِن۔ ہک رُلّی ‘ پِھلّی کافی ہائی :
درداں دی ماری دِلڑی علیل اے
سوہنْا نہ سُنْدا ڈُٖکھ دی اپیل اے
خواجہ فریدؒ دے شاعرانہ وَڈٖیپے تُوں اُنہاں دے نانویں لگٖی رہی اے ۔ ہُنْ پتہ لگٖے جو اے شجاع آباد دے اللہ ڈٖیوایا پُرجوش دی کافی اے۔
ذوالفقار علی بھٹو دے حوالے نال وی اے کافی ڈھیر مشہور اے ۔ جنہاں آپنْی قید دے ڈٖینہیں سپریم کورٹ اِچ ڈٖتے گٖئے اَخیری بیان دے چھیکڑ اِچ ایں کافی دے مطلعے دا ہک مصرعہ پڑھیا ہا۔
درداں دی ماری دِلڑی علیل اے
سرائیکی خطہ دی معتبر گلوکارہ محترمہ ثریا ملتانیکر وسیبی انگ اِچ ایں کافی کوں سوہنْا وَرتایا۔
تازہ گٖول پھرول اِچ رازش لیاقت پوری ایں کافی گو شاعر دیاں ڈھیر ساریاں کافیاں گٖولین ۔ اللہ ڈٖیوایا پُرجوش دیں کافی نال سِنگریاسِتریا اے دیوان ہݨ سرائیکیں کولہوں ہتھیکا ہے، جیندا ناں ہے: