سرائیکی ڈیجیٹل لائبریری

سرائیکی میلہ مھرے آلا

اکتالیہہ وریہ پیلھوں، سرائیکی لوک سانجھ دے اڳواݨیں، عاشق بزدار دے سنگ، لیفٹ ونگ دے سیاسی کارکنیں دا ہک سال پسالی کٹھ شروع کیتا۔ ایں کٹھ دیاں پاڑاں سرائیکی سیاسی، ثقافتی تے تاریخی سُنڄاݨ دے ڈُونگھے احساس وچ ہن۔ ایں سرائیکی سُنڄاݨ دے اظہار تے سیاسی شعور دی اُساری دے ہک نویکلے پندھ دا مُنڈھ ھئی۔

اے آہر ضیاء دے مارشل لا دے اُنھاں کالے ݙینہاں وچ کیتونیں، جݙاں سیاسی آہرکاری اُتے سخت پابندیاں ہن۔ ایں کٹھ سرائیکی سُنڄاݨ دے ثقافتی استعاریاں دی اولے سیاسی الائیت تے مزاحمت کیتے ہک سانجھی جاہ بݨائ۔ ایہہ چھڑا ثقافتی میلے کنوں ودھ ہک سیاسی پربندھ ہئی، جیندا مقصد ترقی پسند سیاسی چیتے کاری دا ودھارا تے سرائیکی لوکیں دیاں آسّاں اُمینداں کوں الایت ݙیوݨ ہا۔

پر وڳدے ویلھے نال ایں کٹھ دا ڈھنگ ڈھالا ہولے ہولے وٹیڄݨ لڳ پیا۔ جیڑھا کٹھ-میل ہک سانجھی سیاسی سُرت دے آہر طور شروع تھیا تے لوک سانجھ دے کارکنیں دی وݙی کامیابی بݨیا، اے کٹھ اپݨے موھری کارکنیں تے شریک لوکیں دی وݙی سیاسی سوجھ تے وچاریں دی جاہ، ودھ توں ودھ ذاتی تݨ مار تے کامیابی دے چودھار گھمݨ لڳ پئے۔

ایویں لڳدے ڄو ایہہ کٹھ اپݨی چلدڑ ریت دے اکتالیہویں وریہہ تئیں آندے آندے اپݨی سچل سمت تے اندرلی تݙ دا وݙا حصہ ونجا ٻیٹھے۔ ھݨ اے سیاسی ڳالھ مُہاڑ تے سوجھ الائت دا تھڑا ہووݨ توں ودھ چھڑا ثقافتی میل ڄاپدے۔

ایں سال نومبر دے پیلھے ہفتے وچ تھئیل ایں کٹھ دی وݙی تھوڑ شریک لوکیں اڳوں اینہہ سیاسی ڳالھ مُہاڑ اتیں منظوری لؤ کوئ قرارداداں دا نا ھووݨ ھئی۔ قرارداداں محظ پروسیجر نھن ھوندیاں بھل اے سرائیکی دانشوریں اتیں تحریکی لوکیں دٖے ستھ سٻھ دی تݙیل الائیت ھوندیاں ھن۔ ایویں انھاں دے سرائیکی وسیب دے بھوگ روڳ راھیں سانجھے مؤقف دا اظھار ھوندیاں ھن۔

ایں ڳالھ دی اݨ من کینی جو اِنّہاں چار ݙہاکیں اچ سرائیکی دانشوریں تے آہرکاریں دے پندھ کُشالے اݨ کُھٹ ھن تے اپݨی اہمیت رکھدن۔ سرائیکی ٻولی تے کلچر دی سنجاݨ کیتے انہیں دی تݨ مار کئی اہم لانگھے لنگھائن۔ وسیب وچ لوک کٹھے تھیوݨ لڳ پئے، مردم شماری وچ ایندی ہک وکھری ٻولی طور سُنڄاݨ دی منوت تھئ اتیں پارلیمنٹ وچ ہݨ اے ہک اہم سیاسی سوال وانگ اڄوکی بحث دا دُھرا بݨ ڳئے۔

پر ایں تاریخی پرپندھ دے اڄوکے آھرکاریں کول واضح سیاسی سمت نا ہووݨ، ایں آہر دے مستقبل راھیں اوکھے سوال کھڑے کریندے۔ شید سبھ توں ودھ مایوسی آلی ڳالھ ایہہ ہئی جو سرائیکی وسیب دیاں آسّاں اُمینداں کوں الائت ݙیوݨ  آلی کوئی قرارداد منظور نہ تھئی، جیندے راہیں ملک اتے دگھریل جگ جھان دی موجودہ سیاسی، سماجی تے معاشی رولیں اتے کوئ سانجھا مؤقف نتریڄ آوے ھا۔

ہک ویلا ہا جݙاں سرائیکی دانشور تے سیاسی کارکن مظلوم قومیں تے پچھوندڑ سَٹے لوکیں نال مونڈھے نال مونڈھا رلا کنیں کھڑدے ہن، انھیں نال تھیوݨ آلے دروہ دے خلاف مزاحمت کریندے ہن۔ اُنھیں دی سیاسی آواز وسیب دے حدّ-بنیاں توں اَڳّونھی تھی درگھے سیاسی سوالاں تے جدوجہداں نال وی جُڑیل ہئی۔

پر ات واری ایں سب راھیں چُپ غڑپ میکوں عجب لڳیم۔

سوال اے ہے جو کیا سرائیکی سیاسی آہر کار, مھرے آلے دے ایں کٹھ میل دی اسل سیاسی شعور، مزاحمت تے فکری ڳالھ مھاڑ آلی ریت کوں ولدا ولیسن؟ یا وت ایں کٹھ دیاں پاڑاں توں کٹیڄ اے چھڑا سال پسالی ثقافتی کٹھ دے روپ وچ چلدڑ رھسی؟

اکتالیہہ وریہہ پچھوں، اصل اوکھ چھڑا ایں کٹھ کوں کیتی رکھݨ کینی، بھل اُوں سیاسی روح، سانجھی سُرت تے اڳائتی آدرشاں کوں ولدا جیوالݨ اے، جنھیں کݙاہیں اینکوں سرائیکی سُنڄاݨ دی وݙی ݙکھالی بݨایا ہا۔